«طبیعی بودن» به این معنا نیست که مصرف هر مقدار از آن بی‌خطر است. زعفران به مقدار کمی که در آشپزی به کار می‌رود یک مادهٔ غذایی معمولی است، اما مقدار زیاد و مکمل‌های غلیظ موضوع دیگری‌اند.
زعفران در آشپزی
مقداری که برای رنگ و طعم دادن به غذا به کار می‌رود کم است. یک مرور در سال ۲۰۱۷ دربارهٔ سم‌شناسی زعفران گزارش کرد که زعفران در دوزهای به‌کاررفته در مطالعات بالینی، که به میلی‌گرام در روز اندازه‌گیری می‌شوند، سمیت قابل توجهی نشان نداده است.
مقدار زیاد و مکمل‌های غلیظ
خوردن مقدار بسیار زیاد زعفران یا مصرف مکمل‌های غلیظ با آشپزی با آن یکی نیست. مرورهای سم‌شناسی از عوارضی مانند دل‌بدی، استفراغ، اسهال و خونریزی در دوزهای بالا در حد چند گرام یاد می‌کنند و دوزهای بسیار بالا می‌تواند خطرناک باشد.
در آزمایش‌های بالینی مکمل‌های زعفران، عوارضی مانند دل‌بدی، سردرد، سرگیجه و خشکی دهان گزارش شده است، هرچند مرورها این عوارض را عموماً کم و مشابه دارونما یافته‌اند.
بارداری
مقدار معمولی که در غذا به کار می‌رود با دوزهای بالا یا مکمل یکسان نیست. یک مرور سم‌شناسی یادآوری می‌کند که قرار گرفتن در معرض مقدار بسیار زیاد زعفران ممکن است خطر سقط جنین را افزایش دهد و به زنان باردار توصیه می‌کند از دوزهای بالا خودداری کنند. یک مرور در سال ۲۰۲۶ دربارهٔ زعفران در دوران بارداری شواهد را محدود و ناکافی یافت و دوزهای بالاتر را با تحریک رحم مرتبط دانست.
اگر باردار هستید یا به کودک شیر می‌دهید، مکمل زعفران یا دوزهای دارویی آن را مصرف نکنید، مگر این‌که داکتر شما توصیه کند.
اگر دارو مصرف می‌کنید
اگر داروی منظم مصرف می‌کنید، به‌ویژه داروهای فشار خون، قند خون یا داروهایی که بر انعقاد خون اثر دارند، پیش از مصرف مکمل زعفران با داکتر یا دواساز مشوره کنید.
این احتیاط بر پایهٔ چیزهایی است که مطالعات اندازه‌گیری کرده‌اند. در یک مطالعهٔ کوچک یک‌هفته‌ای دربارهٔ مصونیت بر روی داوطلبان سالم، دوز بالاتر قرص زعفران فشار خون در حالت ایستاده را پایین آورد و برخی شاخص‌های خون، از جمله پلاکت‌ها، را اندکی تغییر داد، هرچند مقدارها در حد نورمال باقی ماند. آزمایش‌ها همچنین کاهش اندکی در قند خون ناشتا با مصرف مکمل زعفران گزارش کرده‌اند.
نکته‌های کلیدی
- زعفران به مقدار معمول آشپزی یک مادهٔ غذایی است.
- مقدار زیاد و مکمل‌های غلیظ ممکن است عوارض جانبی داشته باشند و دوزهای بسیار بالا می‌تواند خطرناک باشد.
- در دوران بارداری، از دوزهای بالا و مکمل‌ها خودداری کنید، مگر این‌که داکتر شما چیز دیگری بگوید.
- اگر داروی منظم مصرف می‌کنید، پیش از مصرف مکمل با داکتر یا دواساز مشوره کنید.
- زعفران جایگزین درمان طبی نیست.
دربارهٔ زعفران در طب سنتی و پژوهش بیشتر بخوانید.
منابع
پیوندها به خلاصه‌های پژوهشی بیرونی باز می‌شوند. یافته‌ها خلاصه شده‌اند و به عنوان درمان توصیه نمی‌شوند.
- Bostan HB, Mehri S, Hosseinzadeh H. Toxicology effects of saffron and its constituents: a review (در برگهٔ جدید باز می‌شود) · Iranian Journal of Basic Medical Sciences, 2017
- Alshdefat A, et al. Saffron and Pregnancy: Cultural Practices, Beliefs, and Safety Evidence: An Integrative Review (در برگهٔ جدید باز می‌شود) · Journal of Evidence-Based Integrative Medicine, 2026
- Modaghegh MH, et al. Safety evaluation of saffron (Crocus sativus) tablets in healthy volunteers (در برگهٔ جدید باز می‌شود) · Phytomedicine, 2008
- Avgerinos KI, et al. Effects of saffron (Crocus sativus L.) on cognitive function. A systematic review of RCTs (در برگهٔ جدید باز می‌شود) · Neurological Sciences, 2020
- Ayati Z, et al. Saffron for mild cognitive impairment and dementia: a systematic review and meta-analysis of randomised clinical trials (در برگهٔ جدید باز می‌شود) · BMC Complementary Medicine and Therapies, 2020
- Zamani M, et al. The effects of saffron supplementation on cardiovascular risk factors in adults: a systematic review and dose-response meta-analysis (در برگهٔ جدید باز می‌شود) · Frontiers in Nutrition, 2022
